Yeni bir yıla giriyoruz.
Yeniden yapılacaklar listesini, bir daha yapılmaması gereken pişmanlıkları, gidilmesi gereken şehirleri, okunması gereken kitapları, kazanılması gereken kas kütlelerini ve ters orantılı olarak vücuttan kaybedilecek yağ miktarları hedeflerini hazırlamaya koyulduğumuz son bir aydayız.
Yeni yılda yapılabilecek her şey için sizlerle bu yazıda:
Paul Graham’ın “How to do great work” yazısından ilham aldığım, büyük işler başarma rehberini
Jesse Itzler’ın epik bir 2025 için yapılmasını önerdiği planlamayı
En son olarak da 2025 yılı eylem çağrısı listesini bulacaksınız.
Hadi başlıyoruz.
Harika işler başarma rehberi
Harika işler yapabilmenin ilk ve en önemli şartı sevgili okur, azimli olmanız. Ve bu okuyacaklarınız sizin oldukça hırslı, azimli ve istekli olduğunuz varsayılarak yazılmıştır.
İlk adım ne üzerinde çalışacağınızı seçmektir. Seçeceğiniz alanı belirlemesi gereken 3 kriter bulunur:
Doğal yeteneğinizin olması
Derin ilginizin bulunması
Büyük işler yapma potansiyeli sunan bir alan olması.
Üçüncü kriter olan büyük işler yapma potansiyeli sunan bir alanda çalışmak bugünden belli olamayacağından bu kritere odaklanmak azimli insanlar için çok da önemli değildir. Sadece harika bir iş başardıktan sonra, başarılan şeyin ne denli büyük olduğu değerlendirmesini gelecek nesillere bırakmak doğru olacaktır. Biz sadece ilk iki kritere odaklanacağız.
İlk iki kritere odaklanmak gençken oldukça zordur. Neyde iyi olduğunuzu bu yaşlarda büyük olasılıkla bilemezsiniz. Çok az insan 14 yaşında ne yapmak istediğini biliyorken, diğerleri deneyerek bulmak durumundadır.
Deneyerek bulmak için yapılacak tek şey ise, bir şey seçmek ve çalışmaya başlamaktır. Muhtemelen yanlış şeyi seçeceksiniz, hatta bu yanlışı birden çok kere yapacaksınız ama olması gereken bu. Çünkü birden çok farklı alanda bilgi sahibi olmak bu alanlar arasında bağlantıyı kurabilmenizi de sağlayacak. Büyük keşifler, farklı alanlar arasında bağlantı kurmakla gelir.
Kendi projelerinizde çalışmayı alışkanlık haline getirin. Düzenli olarak projeler yaratın ve bunlar üzerinden çalışın. Başkalarının sizden yapmanızı istediği şeylere “iş” demek yerine, kendi işinizi kendiniz yaratın.
Peki projeleriniz nasıl olmalıdır? Tek kriter: size heyecan vermelidir. Zamanla bu heyecanın yarattığı merakla kendinizi geliştireceksiniz. 7 yaşındayken Lego ile bir şeyler yaratmak oldukça heyecan verici iken, 14 yaşınızda kalkülüs öğrenmek ve belki de 21 yaşında fizikte cevaplanamayan soruların peşine düşmek size heyecan verecek.
Heyecanlandığınız ve merak ettiğiniz projeleriniz size yolunuzu gösterecek.
Başka insanları sıkacak ölçüde ilginizin ve merakınızın olduğu konulara odaklanın.
İlginizin olduğu ve merakınızı cezbeden bir konu bulduğunuzda yapmanız gereken ilk şey o konu hakkında yeterince bilgi öğrenmektir. Bu bilgiler ilk başta oldukça bütünsel hissettirebilir ancak konuda derinleştikçe pürüzler farkedersiniz. Bilgi fraktal olarak genişler ve başlangıçta oldukça pürüzsüz görünen bilginin derinleştikçe boşluklarla dolu olduğu görülür. Beynimiz bu boşlukları görmek istemez çünkü dünyanın basit bir halini modellemek ister. Ancak bunları farketmek yeni keşifler için fırsatlar sunar. Bu boşlukları farketmenin en doğal yolu ise sormaktır. Başkalarının önemsemediği, doğru varsaydığı her bilgiyi sorgulamaktır.
Bulduğunuz cevaplar ise ne kadar ilginçse o kadar iyi. Harika işler çoğu zaman ilginçlik içerir. Neredeyse “sihir” gibi hissettirir.
Aykırı fikirlerin peşinden cesurca koşun. Özellikle insanlar bu fikirlerle ilgilenmediğinde, neyi kaçırdıkları konusunda yeterince bilginiz varsa o fikrin peşini bırakmayın.
Şimdiye kadar 4 adımdan bahsettik:
Bir alan seçin.
O alan hakkında yeterince bilgiye sahip olun.
O alan hakkında öğrendikçe boşlukları fark edin.
Boşluklardan size heyecan veren aykırı fikirlerin peşinden gidin.
Bu 4 adım harika işler başaran en iyi ressamlardan en iyi matematikçilere kadar birçok insanın uyguladığı yegane kılavuz.
İkinci ve dördüncü adımları uygulamak için çok sıkı çalışmak gerekecek. Ancak eğer merak ve azime sahipseniz çok sıkı çalışmak sizi yormayacaktır. İlginiz ve merakınız kendinizi çok zorlamadan çalışmanızı sağlayan motivasyonu size verecektir.
Paul Graham’in bu müthiş yazısından notlarımı ara ara başka yazılara da eklemeye devam edeceğim.
Epik bir 2025 planı
Amerikalı bir girişimci, yazar ve rapçi olan Jesse Itzler, yeni yılı planlamak için kendisinin izlediği adımları içeren bir rehber paylaştı. Üzerinde düşünmemi sağlayan birkaç güzel notu adım adım paylaşıyorum:
Yıl sonu temizliği ve hafifleme
Yıl boyunca nelerin iyi gittiğini, nelerin gitmediğini, başarıların ve başarısızlıkların neler olduğunu gözden geçirmek oldukça önemli.
Yeni yıla "hafif" girmek esas olmalı. Bu, gereksiz eşyalardan, e-posta yığınlarından ve bitmemiş işlerden kurtulmak anlamına gelmeli.
Bu "hafifleme" süreci, dolapları düzenlemek, masayı temizlemek, e-postalara düzen vermek ve gereksiz aboneliklerden kurtulmak gibi adımları içermelidir.
"Blender" Egzersizi ve Düzeltilmesi Gereken Alanları Belirleme:
Jesse Itzler, yaşamın farklı alanlarını (aile, sağlık, finans, eğlence vb.) bir blender’da karıştırıyormuş gibi düşünmeyi öneriyor.
Tüm bu alanları blender’a attığınızda çıkan karışıma 1 ile 10 arasında bir puan vererek genel bir memnuniyet seviyesi belirleyin.
Hızlıca akla gelen ve puanı düşüren 2-3 alan, üzerinde çalışılması gereken ve gelişime açık yerler olacaktır.
Bu egzersizi yaptığınızda hemen beyniniz sizi rahatsız eden ve puanı düşüren iki veya üç şeyi bulup kristal netliğinde aklınıza getiriyor.
"Misogi" ve Yıl Tanımlayıcı Bir Hedef Belirleme
Itzler, "Misogi" olarak adlandırdığı Japon ritüelinden esinlenerek, her yıl büyük bir “yıl tanımlayıcı” hedef belirlemenin önemini vurguluyor.
Bu hedef, kişisel gelişim, fiziksel zorluk veya yeni bir proje olabilir.
Örnekler, bisikletle Türkiye'yi gezmek, maraton koşmak, bir kitap yazmak, kendi işinizi kurmak olabilir.
Her yıl gerçekten o yılı tanımlayacak bir şey yapın.
2025 yılında kendi kitabımı yazdım.
2025 yılında ilk maratonumu koştum.
2025 yılında kendi markamı kurdum.
…
Bu hedef, yıl boyunca motivasyonu yüksek tutmaya ve başarı duygusu yaratmaya yardımcı olacaktır.
"Kevin'in Kuralı" ve Mini Maceralar
Itzler, arkadaşı Kevin'in her sekiz haftada bir, normalde yapmayacağı bir şey yapma alışkanlığından bahseder.
Bu mini maceralar, rutin dışına çıkmak, yeni deneyimler kazanmak ve spontane olmak için harika bir yol olabilir.
Çalışma hayatımın dengesi bozulmasın diye, 8 haftada bir normalde yapmayacağım bir şey yaparım.
İki günlüğüne kamp yapmak..
Tek başına yürüyüş planlamak…
Hep istediğin ama asla gidemediğin Cold Play konseri için Berlin’e uçmak…
…
Kazanma Alışkanlıkları:
Yeni yıl kararları yerine, her çeyrekte yeni bir "kazanma alışkanlığı" edinmeyi önerir.
Bu, su tüketimini artırmak, meditasyon yapmak veya düzenli spor yapmak gibi küçük ama etkili alışkanlıklar olabilir.
"Kazanma alışkanlıklarının, kazanma rutinlerinin ve kazanma zihniyetinin bir ürünü olduğumuzu düşünüyorum."
2025 hedefleri eylem çağrısı:
2024 yılını gözden geçirin ve "hafifleme" sürecine başlayın.
2025 için yıl tanımlayıcı bir "Misogi" hedefi belirleyin.
Bu Misogi hedefi, Paul Graham’den feyzalarak, harika bir iş başarmak olarak belirleyebiliriz. Size heyecan veren bu işi başarmak için gerekli olan rehberi ara sıra açıp okumayı unutmayın.
"Kevin'in Kuralı"nı uygulayarak, her sekiz haftada bir mini macera yaşayın.
Her çeyrekte bir yeni "kazanma alışkanlığı" edinin.