Her cuma epostalarınızda yer alan haftanın galaksi rehberi serimizden merhaba!
📚 Okuduklarım
“Poker Düşesi” ismiyle anılan Annie Duke aslında psikoloji mezunu, bilişsel psikoloji alanında doktora yaptı. Biz kendisini poker masalarındaki başarılarından tanıyoruz. Uzun yıllar poker oynamış, bolca unvan ve para kazanmış olan Annie, belirsizlik ortamında çok kısa sürede alınması gereken kararlar üzerine çok başarılı bir kitap yazmış.
Poker oyuncularının sıklıkla maruz kaldığı stresi iyi yönetmek, bilinmezliğin ve karanlığın ortasında yönünü bulabilmek üzerine yazılmış strateji kitaplarının başında geliyor.
Bende bu kitabın 2018 Türkçe baskısı var ve nedense yeni baskısı yapılmamış; bu yüzden bulunması oldukça zor. Ancak İngilizcesini okumak isterseniz onun baskıları mevcut.
Bahse Var Mısın?‘dan aldığım notlarla bir yazı mutlaka gelecek!
Kevin Kelly — 88 Prompts for Long Term Thinking
Akıl Modelleri, Kevin Kelly’den çok beslendi sevgili okur. Yazdığı her tavsiye, her cümle en az üç kez tarafımdan okundu, not alındı, üzerinde meditasyon yapıldı…
Bundan 6 yıl önce, Kevin Kelly’nin yeni yaşına girdiğinde torunlarıyla paylaşmak için hazırladığı iyi yaşam rehberini çevirmiştim. Sonra bir liste daha paylaştı ve bir liste daha…
Kevin Kelly bu yeni yazısında “uzun dönem düşünmenin” kıymetini o kadar güzel anlatıyor ki… Sadece bu yazıdaki maddelerden ilham alarak hazırladığım uzun bir yazı mutlaka ama mutlaka gelecek. Yine de birkaç önemli maddeyi şimdiden paylaşmak istiyorum:
“Medeniyet, en çok sayıda insan için en çok sayıda fırsat yaratma sürecidir.”
“Yarın biz yardım etmesek de gelecek; bizim işimiz yarını olabildiğince büyük kılmak olmalı.”
“Bileşik değer (ya da bileşik getiri) evrendeki en güçlü şeylerden biridir.”
“Medeniyet çok tempoludur: hızlı öğrenir, yavaş hatırlar.”
“Faydasının %90’ı hepimiz öldükten sonra ortaya çıkacak bir sistem tasarlamamız lazım.”
“İyi atalar olmayı hedefliyoruz.”
“İyi bir ata olmak, atalarının yapmasını dilediğin şeyleri yapmaktır. Büyük-büyükbabalarımızın ve büyük-büyükannelerimizin ne yapmış olmasını dilerdik?”
🎧 Dinlediklerim
My First Million — Rory Sutherland
Benim dinlediklerim genelde podcast yayınları oluyor. My First Million’ı da uzun süredir dinliyorum, hem eğlenmek hem de trendleri takip etmek isterseniz mutlaka listenize ekleyin.
Rory Sutherland’ın konuk olduğu bölümü yolda dinledim. Anlattığı birkaç fikri günlerce düşünmeye devam ettim. Dinlediğimiz bir şeyin iyi olup olmadığına sanırım böyle karar verebiliriz, duyduktan sonra hâlâ üzerine düşünüyorsak, o fikir bizi etkilemiştir…
Özellikle şu fikri çok beğendim, bir ürün ya da hizmet geliştiriyorsanız, sektördeki tüm rakiplerin yaptığının aynısını yapıp onların arasında kaybolmak yerine, sizin ürününüz için önemli olan ama rakiplerinizden hiçbirinin pek önemsemediği birkaç özelliği geliştirmek her zaman işe yarar.
Bölümde bir otel örneği verdi. Her otelin kahvaltı sunması, her gün odayı temizlemesi ya da fiyatını olabildiğince düşük tutması onu rakiplerinden ayırmaz. Ama çamaşır hizmeti gerçekten iyi olan bir otelde muhtemelen hiç konaklamamışsınızdır. Çamaşır hizmeti hepsinde vardır, ama oldukça kötüdür, bir form doldurmanız gerekir, çamaşırlarınızı poşete yerleştirmeniz gerekir, sonra yeni işlem için aynı poşeti geri alırsınız… Rory, çamaşır hizmetini gerçekten iyi yapan bir otel hiç görmediğini söyledi. Ben de görmedim.
Bir otel için asıl iyileştirilmesi gereken metrik “çamaşır hizmeti” midir, emin olamadım. Çünkü bir ürün geliştirirken müşterilerin en çok kullandığı ana modülleri mükemmele yakın hale getirmek hep önceliğim olmuştur. Ama buradaki fikir rakiplerden ayrışmaksa, “çamaşır hizmeti muhteşem olan o otel” gerçekten bir seçim kriteri olabilir belki?
📺 İzlediklerim
Matematik dünyasında genç yaşından itibaren yükselen bir yıldız olan Michael, bir noktada tüm bunları geride bırakıp Hawaii’ye yerleşiyor. Onun oradaki hayatını anlatan bu ödüllü belgeseli izledikten sonra anlata anlata bitiremedim…
Michael’ın Budizm’e olan tutkusu, yaşadığı evin etrafındaki minik orman, yunuslarla birlikte yüzme seansları beni çok etkiledi. Evini kendisi yapmış, evde ne elektrik var ne su… Muhteşem bir geometriyle şekillendirdiği güzeller güzeli bahçesinde bir duş yer alıyor sadece.
Matematik, geometri, yunuslar ve Budizm’le bezeli bu belgeseli vaktiniz olursa mutlaka izleyin!
✍️ Haftanın akıl modeli
1865’te İngiliz ekonomist William Stanley Jevons, Kömür Sorunu adında bir kitap yayımladı. O zamanlar herkeste şu düşünce vardı: Buharlı makineler kömürü artık çok daha verimli kullanıyor, daha az kömürle daha çok iş yapılıyor; demek ki kömür kullanımı azalacak.
Jevons ise tam tersini söyledi: Bir kaynağın kullanımı verimlileştikçe o kaynağın tüketimi azalmaz, artar.
Ve haklı çıktı. Kömür ucuzlayınca, daha önce maliyeti yüzünden giremediği sektörlere de girdi, devasa miktarda kömür tüketen trenler üretildi, birden çok sektöre hizmet eden fabrikalar çoğaldı… Verimlilik arttıkça kömür tüketimi patladı.
Jevons Paradoksu’nun günümüze, yani AI dünyasındaki insana uyarlanmış hâlinin ne olabileceğini merak ediyorsanız ve henüz okumadıysanız mutlaka bakın:
🧠 Bar sürekli yükseliyor; herkes 10x üretirken ne yapmalı? (Jevons Paradoksu)
🧘🏻♀️ Üzerine düşündüklerim
“If one only wished to be happy, this could be easily accomplished; but we wish to be happier than other people, and this is always difficult, for we believe others to be happier than they are.” — Montesquieu
“İnsan yalnızca mutlu olmak isteseydi bunu kolayca başarırdı; ama biz başkalarından daha mutlu olmak istiyoruz ve bu her zaman zordur, çünkü başkalarını olduklarından daha mutlu sanıyoruz.”
Yeni yazıda görüşmek üzere!
Hande